Beleid

Aanbevelingen 2016

Naar aanleiding van de 13e editie van de Dag Zonder Krediet, die dit jaar doorgaat op zaterdag 26 november 2016, waarschuwt het platform Dag Zonder Krediet opnieuw tegen de gevaren van gemakkelijk krediet.

Krediet is tegenwoordig immers alomtegenwoordig in onze samenleving. Niet alleen klassieke bankinstellingen bieden krediet in hun kantoren aan. Ook via het internet, in grootwarenhuizen, in elektrowinkels, online, enz. wordt tegenwoordig krediet aangeboden. Vaak onder het motto “Nu kopen, later betalen”. Zeker voor personen in een financieel zwakke positie betekent dit tal van verleidingen waartegen zij keer op keer weerstand moeten bieden. En willen deze personen dan uiteindelijk een krediet aangaan, dan blijken de kredietverstrekkers het niet steeds even nauw te nemen met het verplichte solvabiliteitsonderzoek, noch met de raadgevingsplicht, noch met de verlichting om het krediet te weigeren indien de consument niet solvabel genoeg is.

De verleiding om krediet aan te gaan wordt nog groter wanneer in reclames gesproken wordt over kredieten met “0% JKP”. Op zich kan dit een goede zaak zijn, wanneer men enkel het ontleend bedrag moet terugbetalen in schijven zonder extra kosten of intresten, althans, wanneer de terugbetalingen binnen het (gezins)budget passen. Het komt echter ook vaak voor dat de consument bij dergelijk aanbod onbewust ook een betalende kredietopening aangaat, waarbij hij enkel voor de eerste aankoop 0% kosten of intresten moet betalen maar nadien wel hoge kosten moet betalen bij het gebruik van deze kredietopening. Bijzonder problematisch is dat de consument hierover niet steeds duidelijk geïnformeerd wordt bij het aangaan van het kredietcontract en de eerste aankoop, en hij nadien bovendien bestookt wordt met individuele reclameboodschappen die hem aanzetten tot het (verhogen en) gebruiken van zijn “geldreserve”.

Dit soort misbruiken moet actiever opgespoord en strenger gesanctioneerd worden. Vandaar dat het Platform “Dag Zonder Krediet” ervoor pleit dat de Economische Inspectie meer controles moet uitvoeren op dergelijke misleidende “0%-JKP” aanbiedingen. Deze inspectie moet ook proactief nagaan (o.m. via “mysterie-shoppers”) of de kredietverstrekkers hun verschillende verplichtingen correct naleven. Ook het aansporen van consumenten om van een bestaande kredietopening gebruik te maken, of om het kredietplafond te verhogen, zou verboden moeten worden.

De aanbevelingen 2016 van het Platform “Dag Zonder Krediet” behandelen ook nog andere onderwerpen die de (zwakkere) consument beter willen beschermen, onder meer de aanbeveling om misbruiken bij het toekennen van een schuldsaldoverzekering beter aan te pakken.

Deze aanbevelingen behandelen ook volgende materies:

  • het verbeteren van de verplichte opleiding voor kredietbemiddelaars
  • het aanpassen van de regeling inzake de “nulstellingstermijn” bij kredietopeningen,
  • het voorzien van meer slagkrachtige ombudsdiensten
  • de evaluatie van de gestandaardiseerde vragenlijst om iemands solvabiliteit te controleren
  • de optimalisatie van de kredietcentrale eerder dan deze uit te breiden
  • enz.

Klik hierna om de integrale versie van de Aanbevelingen van  2016 van het platform Dag Zonder Krediet te downloaden.

Aanbevelingen 2015

Het platform van 31 organisaties wil mensen sensibiliseren tegen de gevaren van al te gemakkelijk en onverantwoord krediet en schuldoverlast maar daarnaast ook de overheid interpelleren in de hoop zo te komen tot een betere (wettelijke) bescherming van de consument en vooral de meer kwetsbare consument.

Dit jaar valt de Dag Zonder Krediet op 28 november 2015. Het hoofdthema is: “Te mooi om waar te zijn!” en gaat onder meer over misleidende reclamecampagnes en marketingstrategieën. Hiermee willen we de aandacht vestigen op alles wat zogezegd ‘gratis’ is, maar wat vaak in werkelijkheid niet het geval is.

Promoties (solden, prijsverlagingen) en in nog sterkere mate “zogenaamde” gratis aanbiedingen hebben een belangrijke invloed op de aankoopbeslissingen van de consument. Deze emotionele impact is zo sterk dat de consument soms niet of weinig nadenkt wanneer hij een prijsverlaging ziet en overgaat tot een aankoop of bestelling. Ondanks de grote aantrekkingskracht van dit type reclame en van vele verkooppraktijken die gebruik maken van de term “gratis”, stellen wij vast dat de consument te weinig beschermd wordt tegen misleidende of zelfs frauduleuze aanbiedingen.

Daarom kozen we dit jaar voor het thema “Te Mooi Om Waar Te Zijn”. Het gaat onder meer over volgende praktijken, waar al eens het een en het ander schuil gaat achter een “gratis” aanbieding:

  • onverwachte kosten bij aankopen via het internet
  • bepaalde telecomaanbiedingen en gratis downloads op smartphones
  • de gezamenlijke aanbiedingen (‘koppelverkopen’) die valse buitenkansjes blijken
  • sommige kredietopeningen met een JKP aan 0%
  • de aankoop van een wagen via een 0% krediet
  • gratis geld bij het afsluiten van financiële producten en bij reclames voor gokken

Hierbij richten we ons met onze campagne in het bijzonder op jongvolwassenen. Zij zijn immers kwetsbaarder voor overmatige schuldenlast, onder meer omdat ze gevoeliger zijn tegenover reclame (en in het bijzonder ook “gratis” aanbiedingen) en niet steeds beschikken over voldoende financiële kennis en vaardigheden.

Al deze vaststellingen resulteerden in onze Aanbevelingen 2015. Concreet gaat het over volgende aanbevelingen bedoeld voor onze politieke overheden:

  • Het bestrijden van bedrieglijke en misleidende “gratis” aanbiedingen moet een speerpunt zijn in de consumentenbescherming
  • Het woord “gratis” in reclames mag enkel gebruikt worden indien iets “onvoorwaardelijk gratis” en volledig kosteloos is
  • Contractvoorwaarden die van voorgaande afwijken, moeten nietig zijn
  • Het aanbod van misleidende 0% kredieten moet consequenter worden opgespoord en bestraft
  • Het aanbieden van gratis geld in reclames voor financiële producten en in reclames voor kansspelen moet  worden verboden
  • De consument moet betere informatie krijgen bij de ondertekening van een contract met een onderneming
  • De mogelijkheid om een beroep te doen op een ombudsman of de rechtbank moet voor de consument worden verbeterd

Klik hier om de integrale versie van de Aanbevelingen 2015 van het platform Dag Zonder Krediet te downloaden.

Aanbevelingen 2014

Het hoofdthema in 2014 is: “Onderteken niet om het even wat!”. De 17 organisaties, gegroepeerd onder het platform « Dag zonder Krediet » vragen  de overheid dat ze volgende maatregelen treft:

  • De reclamewijsheid van consumenten, in het bijzonder van kinderen en jongeren, moet verhoogd worden rekening houdende met alle huidige reclamevormen (reclames via mail of telefoon, gepersonaliseerde reclames op sociale netwerksites en op mobiele applicaties,…). Dit kan onder meer door reclamewijsheid als thema te integreren in het onderwijs, door hieromtrent sensibiliseringscampagnes te voeren en door gerichte voorlichtings- en sensibiliseringscampagnes te voorzien voor ouders.
  • Er moet een algemeen verbod op ongevraagde reclames via mail of telefoon ingevoerd worden: enkel wie voorafgaandelijk nadrukkelijk toestemming verleend heeft, kan dergelijke reclames nog ontvangen.
  • De algemene voorwaarden en de bijzondere voorwaarden moeten steeds effectief aan de consument overhandigd worden. Het louter opnemen van clausules in het contract waarin de consument erkent deze ontvangen en aanvaard te hebben, moet bijgevolg verboden worden.
  • Er moet toegezien worden op de leesbaarheid van contracten en van algemene voorwaarden, onder meer door het inschakelen van organisaties die gespecialiseerd zijn in het gebruik van klare taal.
  • Deze controlediensten (o.m. de Economische Inspectie) moeten het naleven van de precontractuele informatieverplichtingen door verkopers pro-actief controleren, onder meer door het benutten van nieuwe mogelijkheden op het vlak van het inzetten van mystery shoppers. Zij moeten hierbij een bijzondere aandacht besteden aan de oneerlijke, misleidende en agressieve verkoopspraktijken en reclames die verspreid worden via internet, sociale media, SMS, games, apps, huis-aan-huiverkopen…

Klik hierna voor de integrale versie van de Aanbevelingen 2014 van De Dag Zonder Krediet.

Aanbevelingen 2013

Naar aanleiding van zijn tiende verjaardag, zette het Platform Dag Zonder Krediet in 2013 opnieuw de strijd tegen gemakkelijk krediet in de schijnwerpers.

De effecten van de laatste wijziging van de wet op het consumentenkrediet, in 2010, waren immers nog niet geëvalueerd. Gelet op de praktijken die op het terrein werden vastgesteld en op de sociaal-economische context, waren en zijn verbeteringen absoluut noodzakelijk en dringend.

Naast de strijd tegen gemakkelijk krediet, legde het Platform Dag Zonder Krediet in 2013, zoals de jaren voordien, ook de nadruk op andere fundamentele uitdagingen:

  1. De armoede-bestrijding en in het bijzonder de verhoging van alle vervangingsinkomens en van de minimumlonen tot de armoedegrens
  2. Het respect voor de menselijke waardigheid in schuldoverlastprocedures
  3. De bescherming van de consument in het algemeen (en niet enkel in het kader van het consumentenkrediet)
  4. Het belang van de ondersteuning van de preventie van en de strijd tegen schuldoverlast

Download hier de ‘Aanbevelingen 2013 van het Platform Dag Zonder Krediet‘.

Aanbevelingen 2012

Na vele jaren aanbevelingen te hebben geformuleerd, en vorig jaar een federaal memorandum te hebben opgesteld, vond het platform het nuttig deze in 2012 te overlopen en te evalueren, om te zien welke beleidsstandpunten tot op heden wel en niet gerealiseerd werden. Ook werden ze aangevuld gelet op actuele gebeurtenissen en wetgevende initiatieven. De hoofdpijlers van deze aanbevelingen gaan over volgende thema’s:

  1. Halt aan het gemakkelijk krediet
  2. Halt aan de ongelijkheid tussen consumenten en ondernemingen
  3. De collectieve schuldenregeling
  4. Acties van collectief belang en collectieve procedures (class action)

Download hier de ‘Aanbevelingen 2012 van het Platform Dag Zonder Krediet‘.

Aanbevelingen 2011

In 2011, omdat er nog geen nieuwe regering was, waren de aanbevelingen van 2010 in de vorm van een ‘Memorandum voor de federale overheid 2010-2014‘ nog steeds zeer actueel. Zodra een regering gevormd werd, heeft het Platform dit aan de bevoegde ministers overhandigd.

In 2011 heeft het Platform ook haar standpunt voor de Belgische senaat mogen verdedigen over de hervorming/bijsturing van de procedure collectieve schuldenregeling. Lees hierna het volledige standpunt van het Platform over de hervorming van de collectieve schuldenregeling of hierna de samenvatting hiervan.

Daarnaast heeft het Platform in 2011 ook geijverd om torenhoge verbrekingsvergoedingen en schadevergoedingen in de telecomsector aan banden te leggen, die vaak en eerder onnodig ervoor zorgen dat mensen financiële moeilijkheden krijgen. Lees de brief over de verbrekingsvergoedingen in de telecomsector die aan de bevoegde politici en ministers is verstuurd, en zo ook het persbericht dat door het Platform hierover is opgemaakt.

Aanbevelingen 2010

Ook in 2010 hadden we een reeks aanbevelingen geformuleerd voor de overheid inzake kredietverstrekking en het voorkomen van schuldoverlast. Gelet op het feit dat er eind november 2010 nog geen nieuwe regering was, zijn de aanbevelingen dat jaar in de vorm van een ‘Memorandum voor de federale overheid 2010-2014‘ gegoten.

Bijzondere aandacht had het Platform dit jaar ook voor de nieuwe wet op het consumentenkrediet (in werking: 01/12/2010). Onze bedenkingen bij deze aanpassingen hebben we aan de Senaat overgemaakt nog vóór de de nieuwe wet gestemd was. Klik hierna voor een samenvatting van deze specifieke aanbevelingen over de vernieuwde wet op het consumentenkrediet.